#3 Dynastia Zhou

Panowanie dynastii Zhou jest okresem klasycznego feudalizmu chińskiego. Już pierwsi władcy tej dynastii, po zdobyciu władzy, dokonali podziału kraju na księstwa lenne – fengjian[4], zachowując dla siebie centralnie położoną krainę Zhou, zajmującą pierwotnie dolinę rzeki Wei He oraz niewielki skrawek ziemi nad środkowym biegiem rzeki Huang He. Stało się to przyczyną późniejszego upadku potęgi i prestiżu władców Zhou, którzy pod naciskiem niechińskich plemion z zachodu musieli ok. 770 p.n.e. przenieść swą stolicę w okolice dzisiejszego miasta Luoyang. Data ta jest cezurą podziału panowania tej dynastii na Zachodnią dynastię Zhou w latach (1122–770 p.n.e.) i Wschodnią w latach (770–256 p.n.e.). Na rządy Zachodniej Dynastii Zhou przypadł rozwój cywilizacji brązu i początek feudalizmu, który wywodził się z funkcji religijnych, pełnionych przez władcę będącego przede wszystkim przewodnikiem religijnym i dowódcą wojskowym, przy czym składane mu daniny lenne były pierwotnie świadczeniami religijnymi. Społeczeństwo było podzielone na miejskie i wiejskie. Niewolnictwo, choć istniało, nie odgrywało większej roli. Na czele państwa stał król (wang), którego prerogatywy religijne były największe. Jego władzę zwierzchnią nad licznymi państewkami lennymi sankcjonował dogmat „mandatu niebios” (od czasu dynastii Zhou datuje się charakterystyczny dla władców chińskich tytuł „Syn Nieba”). Pod panowaniem Zachodniej dynastii Zhou nastąpił wzrost potęgi księstw lennych i osłabienie władzy senioralnej. Przeniesienie stolicy na tereny obecnej prowincji Henan spowodowało, że domena dynastii znalazła się w niekorzystnej sytuacji geograficznej uniemożliwiającej rozwój terytorialny. Księstwa lenne, które leżały na skraju terytorium chińskiego, musiały wprawdzie stawiać czoła najazdom plemion niechińskich, miały jednak możliwości rozszerzania swych ziem przez podboje. Stopniowo królowie z dynastii Zhou popadali w coraz większą zależność od swych wasali, władza ich stała się zupełnie formalna, a księstwa lenne zaczęły prowadzić niezależną politykę.